Công ty thu phí đào tạo ban đầu liệu có hợp pháp?

Gần đây, em có đi phỏng vấn tại một công ty chuyên về chế biến xuất khẩu, công việc của em đòi hỏi phải được traning đào tạo ít nhất 3 tháng. Tuy nhiên, công ty báo trước là chi phí đào tạo sẽ được tính vào lương của em và khấu trừ dần trong năm đầu em làm việc. Em cảm thấy việc công ty tính chi phí đào tạo rất không hợp lý. Cho hỏi, việc thu phí này có hợp pháp không ạ?

Người tìm việc hỏi

> Công ty thu phí đào tạo ban đầu liệu có hợp pháp?
> Trong phỏng vấn ứng viên tìm việc làm có nên trả lời hết những câu hỏi cá nhân hay không
> Tất tần tật các công việc của 1 kiểm toán viên 

Chào Tìm Việc Nhanh, em tên là Hoàng, hiện đang sống ở Bình Dương. Em chỉ vừa tốt nghiệp ra trường và đang trong thời gian xin việc. Gần đây, em có đi phỏng vấn tại một công ty chuyên về chế biến xuất khẩu, công việc của em đòi hỏi phải được traning đào tạo ít nhất 3 tháng. Tuy nhiên, công ty báo trước là chi phí đào tạo sẽ được tính vào lương của em và khấu trừ dần trong năm đầu em làm việc. Em cảm thấy việc công ty tính chi phí đào tạo rất không hợp lý. Cho hỏi, việc thu phí này có hợp pháp không ạ?

Hoàng – TPHCM

Việc tốt nhất 24 trả lời

Lời đầu tiên, Tìm Việc Nhanh rất cảm ơn Hoàng đã tin tưởng và gửi câu hỏi về cho chuyên trang. Về câu hỏi của bạn, Tìm Việc Nhanh xin được phép trả lời như sau.

Về mặt pháp luật, pháp luật đều cho phép doanh nghiệp và người lao động được thỏa thuận về các nội dung như: nghề đào tạo, thời gian đào tạo, các loại chi phí và lượng chi phí đào tạo doanh nghiệp đầu tư cho người lao động đi học, quyền lợi của người lao động, thời gian người lao động phải làm việc cho doanh nghiệp sau khi học xong, trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo cho doanh nghiệp nếu người lao động vi phạm thời gian làm việc đã cam kết,…

Trong số những nội dung nêu trên, pháp luật có những quy định vừa mang tính định hướng, vừa có ý nghĩa giới hạn sự thỏa thuận của hai bên như sau:

- Nghề đào tạo cho người lao động không vi phạm điều cấm của pháp luật.

- Doanh nghiệp phải trả lương cho người lao động trong thời gian đào tạo nghề nếu người lao động trực tiếp hoặc tham gia làm ra sản phẩm cho doanh nghiệp. Mức lương cụ thể do hai bên tự thỏa thuận nhưng không thấp hơn 70% lương cấp bậc của công việc.

- Chi phí đào tạo cho người lao động thuộc về chi phí của doanh nghiệp thì doanh nghiệp có quyền đòi hỏi người lao động phải làm việc cho doanh nghiệp một thời gian nhất định sau khi học xong. Nói cách khác, người lao động được đào tạo bằng nguồn kinh phí của doanh nghiệp (do doanh nghiệp trực tiếp đầu tư hoặc doanh nghiệp được tổ chức, cá nhân khác tài trợ cho người lao động đi đào tạo) thì người lao động phải cam kết làm việc cho doanh nghiệp này một thời gian nhất định sau khi học xong theo kết quả hai bên đã thỏa thuận.

- Theo quy định của pháp luật, người lao động tự ý bỏ dở khóa học, học xong không làm việc cho doanh nghiệp hoặc có làm việc cho doanh nghiệp nhưng làm chưa hết thời hạn cam kết nhưng đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì phải bồi thường chi phí đào tạo cho doanh nghiệp.

Theo như quy định trên, Hoàng có thể thấy công ty mà bạn đi phỏng vấn đã chọn hình thức buộc người lao động chi trả chi phí đào tạo trực tiếp thay vì ràng buộc người lao động về thời gian làm việc với công ty.

Hình thức này giúp doanh nghiệp phòng chống các rủi ro người lao động bỏ đi sau khi đào tạo gây tổn thất lớn về tài chính cũng như nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, việc buộc người lao động trả chi phí đào tạo lại đi ngược với tiêu chí nghiêng về ”bên yếu thế” của pháp luật và trong trường hợp này chính là người lao động. Một ứng viên mới ra trường chắc chắn không đủ khả năng tài chính để chi trả các khóa học hay chi phí đào tạo nên công ty đưa ra quy định trả phí đào tạo cũng trở nên không hợp lý.

Về vấn đề chi phí trong việc đào tạo và nâng cao chuyên môn của người lao động, pháp luật chưa có quy định rõ là có hợp pháp hay không nếu doanh nghiệp thu phí. Tuy nhiên, việc họ thông báo cho bạn ngay từ đầu chính là giai đoạn đầu của sự thỏa thuận.

Người lao động và doanh nghiệp hoàn toàn có thể thỏa thuận với nhau về cách chi trả chi phí đào tạo. Sự thỏa thuận này cần có văn bản làm chứng và phải có những cam kết và điều khoản chặt chẽ, tránh những rắc rối pháp lý về sau.

Nếu công ty mà bạn phỏng vấn có danh tiếng, có quy trình đào tạo và văn bản cam kết rõ ràng, bạn có thể yên tâm thử một lần xem sao. Biết đâu đó thật sự là một môi trường phù hợp với bạn.

Chúc Hoàng có những quyết định đúng đắn và thành công trên con đường sự nghiệp của mình. Tìm Việc Nhanh kính chào!